Skip to main content
x

Ғылыми жобалары

ҚР БҒМ ҒК-нің 2018-2020 жылдарға арналған ғылыми және ғылыми-техникалық жобаларды гранттық қаржыландыруы

 

«Ауыл шаруашылығы дақылдары үшін қара топырақты жерлерді тыңайтуға арналған күлқождан және нанокөміртектен жасалған препараттарды қолдануды экологиялық-агрохимиялық бағалау»  

 

Ғылыми жетекші - Хұсайынов Әбілжан Токанұлы, б.ғ.д., Ш.Уәлиханов атындағы КМУ «Өсімдік шаруашылығы және топырақтану» кафедрасының профессоры,  ҚР АШҒА және РЖА академигі.

Жалпы мәліметтер

Топырақ өсімдіктердің қоректену элементтеріне, ылғал мен ауада қажеттілігін қанағаттандыруға, сондай-ақ олардың қалыпты өмір сүруі үшін жағдай жасауға қабілетті өндірістің негізгі құралы болып табылады, оған барлық ауыл шаруашылығы өндірісінің одан әрі тиімділігі байланысты. Ауыл шаруашылығы дақылдарының жоғары және тұрақты өнімдерін алу үшін өсімдіктердің дамуының барлық кезеңдерінде минералдық қоректену жағдайларын сақтау, топырақтың құнарлылығын сақтау және молайту қажет. Бұл іс-шара минералды тыңайтқыштар бағасының өсуі жағдайында ерекше өзектілікке ие болады.

Сондықтан минералдық тыңайтқыштарды енгізу топырақтың құнарлылығын және өнеркәсіптің жергілікті қалдықтары мен нанокөміртегінің негізінде арзан тыңайтқыштар есебінен экологиялық қауіпсіз өнімнің өнімділігін арттыруға мүмкіндік беретін жаңа әзірлемелер қажет.

Жоабынң мақсаты мен міндетері 

Солтүстік Қазақстан жағдайында қара топырақты жерлерді күлқождан және нанокөміртектен жасалған препараттар тыңайтқыштарын ауыл шаруашылығы дақылдарына арналған экономикалық тиімді және экологиялық қауіпсіз тәсілдерді әзірлеу.

Жоба міндеттері:

  • Солтүстік Қазақстанның қара топырақты жерлерінің құнарлығына күлқождары мен нанокөміртектерінен жасалған препараттардың әсері мен қолдану салдарын зерттеу.
  • Солтүстік Қазақстан жағдайында жаздық бидай, арпаның, майлы зығыр мен картоптың өнімділігіне күлқождан және нанокөміртектен жасалған препаратты қолданудың әсері мен салдарын зерттеу.

- Ауыр металдар мен топырақта және өсімдіктерде радионуклидтердің құрамы бойынша күлқождан және нанокөміртектен жасалған препараттарды енгізу дозаларын экотоксикологиялық бағалау және экологиялық регламенттеу.

- Кәдімгі қара топырақта егілген жаздық бидайға, арпа, майлы зығырға және картопқа күлқож бен нанокөміртектен жасалған препараттар қолданудың экономикалық тиімділігін есептеу.

 

«Қазақстанның ауылдық мектептерінде кәсіпкерлік және STEAM білім беруді қалыптастыру және дамыту»

 

Ғылыми жетекші – ф.ғ.к., Газдиева Белла Асланбековна к.ф.н., Ш.Уәлиханов атындағы КМУ доценті, «Болашақ» стипендиаты.

Жалпы мәлімет

Жоба тақырыбын таңдау қалалық және ауылдық мектептер арасындағы білім беру ретіндегі алшақтықты қысқарту қажеттілігінен туындады. Бүгінде ауыл мектептерінің оқушылары ОЖСБ, ҰБТ және PISA халықаралық зерттеу нәтижелері бойынша өздерінің қалалық құрдастарынан айтарлықтай артта қалып отыр. Қазақстанның ауылдық мектептерінде кәсіпкерлік және STEAM білім беруді дамыту оқушылардың жаһандық құзыреттілігін дамытуға, оқушылардың кәсіпкерлікке және техникалық ғылымдарға деген қызығушылығын арттыруға, олардың ағылшын тілін меңгеру деңгейін жақсартуға, ауыл мектептерін жаңғыртуға ықпал ететін болады. Бұл кейіннен еңбек нарығында техникалық ғылымдар мен технологиялар, бизнес және кәсіпкерлік саласындағы мамандар санының артуына алып келеді. Жобаның ұзақ мерзімді әсері ауылдық мектептердің, ауылдық жерлердің мәртебесін, сондай-ақ тұтастай алғанда елдің инновациялық тұрақтылығы мен бәсекеге қабілеттілігін арттыру болады.

Зерттеу әдіснамасы зерттеудің сандық және сапалық әдістерін қамтиды. Ақпаратты жүйелі, мұқият және сыни зерттеу болжанады (SWOT, PEST талдау).

Жоба нәтижесінде ЭЫДҰ елдерінің үздік тәжірибесін және Қазақстанның ауылдық мектептерінің ағымдағы жағдайын ескере отырып, мектеп-магнит моделі әзірленетін болады. Целиноград ауданының №33 орта мектебінің базасында инновациялар мен кәсіпкерлік орталығы ашылады, оның жұмыс тәжірибесін Ақмола облысының ауылдық мектептерінде таратады. Жобаның нәтижелері бойынша әзірленген талдамалық есеп пен ғылыми мақалаларды ҚР Президенті Әкімшілігі, Премьер-Министр Кеңсесі, Қазақстан халқы Ассамблеясы, ҚР БҒМ және елдің стратегиялық маңызды құжаттарын әзірлеу кезінде басқа да стейкхолдерлер пайдалана алады.

Жоба Қазақстанның ауыл мектептерінің мәртебесін арттыруға бағытталған. Нәтижесінде кәсіпкерлік және STEAM білім беруді дамытуға арналған алаңдары бар жаңғыртылған ауылдық мектептер елдің ауыл жастары үшін әлеуметтік лифт болады.Цель и задачи проекта.

Жобаның мақсаты - Қазақстанның ауылдық мектептерінде кәсіпкерлік және STEAM білім беруді қалыптастыру және дамыту тетігін әзірлеу және сынақтан өткізу.

Жоба міндеттері:   

- PISA үздік нәтижелерімен ЭЫДҰ елдерінде кәсіпкерлік және STEAM білім беруді дамытудың халықаралық тәжірибесін зерттеу;

- Қазақстанның ауылдық мектептері оқушыларының кәсіпкерлік және инновациялық мәдениетіне мониторинг жүргізу және бағалау;

-Академиялық және бизнес қоғамдастықты тарта отырып, РІЅА халықаралық зерттеулерінің көшбасшылары ЭЫДҰ елдерінің тәжірибесін және Қазақстанның ауылдық мектептерінің ағымдағы жағдайын ескере отырып, мектеп-магнит моделін әзірлеу;

- Қазақстанның академиялық және бизнес қоғамдастығын тарта отырып, оқушылардың кәсіпкерлік және STEAM білімін дамыту үшін алаң құру;

- Ақмола облысының ауылдық мектептеріне ауыл мектептері оқушыларының кәсіпкерлік және STEAM білім беруді дамыту тәжірибесін трансфер жүзеге асыру.

 

«Когнитивті-компенсаторлық (бейімделу) стратегиялар негізінде жаңа білім беру мазмұнына сәйкес функционалдық сауаттылықты қалыптастыру әдістемесі»

 

Ғылыми жетекші - Ш.Уәлиханов атындағы КМУ қазақ филологиясы кафедрасының профессоры, п.ғ.д. Жахина Бария Бадыковна.

Жалпы мәлімет

Адам өркениеті өз дамуының жаңа кезеңінде прогрестің маңызды факторларының бірі болып табылатын білім беру кезеңіне жетті.

Осыған байланысты Президент Н. Ә. Назарбаевтың «Қазақстанның үшінші жаңғыруы: жаһандық бәсекеге қабілеттілік» атты Қазақстан халқына Жолдауында «білім беру саласын жан-жақты қарау отандық білім беру жүйесінің мамандарынан оқыту мәселесіне жаңа мазмұнды көзқарасты талап ететінін атап өтті.

Жаңа мазмұнда білім берудің негізгі мақсаты – ұлттық рухани құндылықтарымызды когнитивті-компенсаторлық стратегиялар негізінде таныта отырып, жеке тұлғаның жан-жақты дамуын, функционалдық сауаттылығын қалыптастыру.

Білім берудің жаңа жүйесі оқытудың инновациялық технологияларының табиғатын терең танып, оқыту үдерісіне тиімді енгізу жолдарын негіздейді. Өйткені, оқушыны даяр білім қабылдаушы емес, білімді өз бетімен ізденуші субъекті деген түсінікке келу оқыту жүйесін соған лайықтауды қажет етеді.   

Жобаның мақсаты мен міндеттері  

Жобаның мақсаты - лингводидактикалық тұжырымдама, білім берудің когнитивті-компенсаторлық стратегиялары негізінде жаңа білім беру мазмұнына сәйкес функционалдық сауаттылықты қалыптастырудың әдіснамалық жүйесін құру.

Қазіргі өзгермелі, ақпараттық-технологиялық қарқынды дамып келе жатқан әлемде функционалдық сауаттылық адамдардың әлеуметтік, мәдени, саяси және экономикалық салаларға белсенді қатысуының, сондай-ақ өмір бойы білім алудың базалық факторларының біріне айналуда.

Бүгінгі 11 жылдық және 12 жылдық мектептің мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартын (МЖМБС) жаңарту аясында мектеп оқушыларының функционалдық сауаттылығын дамыту оқытудың басым мақсаттарының бірі ретінде анықталады.

 Қазақ тілі мен әдебиетін (қазақ және басқа да ұлттық мектептерде) когнитивті-компенсаторлық стратегиялар негізінде оқыту барысында оқушылардың функционалдық сауаттылығын қалыптастыру әдістемесін әзірлеу – бүгінгі білім беру жүйесінің талабы.

 Жоба міндеттері:

  • Лингвистика, әдебиеттану, педагогика, психология, әдістемелер, жаңа инновациялық технологиялардың функционалдық сауаттылығының жаңа идеяларын іздеуде отандық және шетелдік ғалымдардың зерттеу еңбектерімен танысту және оларға шолу жасау;
  •  Когнитивті лингвистика, концептология, мәтін дискурсы, функционалдық стилистика мәселелерін қарастыратын қазақстандық және шетелдік ғалымдардың ғылыми әлеуетін біріктіру;
  • Ғылыми-зерттеу әдістерін кешенді қолдану негізінде жоба тақырыбының ғылыми әзірленуін арттыру;
  •  Ғылыми-әдістемелік семинар, мастер-класс, Коучинг, форум, диалог алаңы, Балалар университеті форматындағы ғылыми жобаның өзекті мәселелерін (жаңалықтарын) талқылау.